Perm dövründə kotilozavrlardan ayrılan digər reptililərin kəlləsində bir və ya 2 gicgah çuxuru var idi. Əcdadlarından birinci ayrılan sinapsidlər (Synapsida) - 3 əsas sümükdən (almacıq, pulcuq və gözarxası) ibarət mürəkkəb qövs ilə əhatə olunan aşağı gicgah çüxuruna malik idilər. Sinapsidləri digər adla teromorflar da adlandırırlar. Onların dişləri alveollarda oturmaqla, artıq diferensiasiyaya uğramışlar. Məməlilərə başlanğıc verən teromorflar bir qrup kimi böyük maraq doğurur. Diapsid reptililər sonralar 2 yarımsinfə ayrılır: lepidozavrlar və arxozavrlar. Paleontoloqlar bu yarımsiniflərdən hansının daha tez meydana gəldiyini söyləməyə im
Peroksisomlar-xaricdən tək qatlı membranla əhatə olunmuş, diametri 0,3-1,5 mkm olan vakuollaşmış törəmələrdir. Peroksisomlar lizosomları xatırladan orqanoidlərdir, lakin 15-ə qədər endogen peroksidlərin parçalanması üçün lazım olan fermentləri peroksidaza, katalaza və s. daşıyır. Elektron mikroskopunda sferik və ellipsvari möhkəm əsası olan qovuqcuqlar şəklində görünür. Saya endoplazmatik şəbəkədən qovuqcuq şəklində ayrılaraq yaranır. Sonradan bu qovuqcuqlara ayrıca sitozolda və yaxud endroplazmatik şəbəkədə sintez olunan fermentlər miqrasiya edir. Mərkəzində özək və ya nukleoid yerləşir. Özək yerləşən hissədə xüsusən qaraciyər hüceyrələrinin perioksis
Həzm yolu ağız boşluğundan başlanır və anal dəliyində qurtarır. Ən əvvəl, qida ağız boşluğuna daxil olur və burada bərk və yüksək sıxlığa malik olan qidalar xırdalanır və ağız şirəsi (ağız suyu, tüpürcək) ilə isladılır. Ağız boşluğunda yerləşən 32 ədəd diş vasitəsilə qida çeynənilir, dilin köməyi ilə qarışdırılır. Dil əzələ orqanı olub, səthi selikli qişa ilə örtülüdür, burada yerləşən dad reseptorları isə qidanın dadını müəyyən edirlər. Ağız şirəsi özlü, rəngsiz, neytral və ya zəif qələvi xassəli maye olub, ağız boşluğunun ətrafında olan ağızsuyu vəzilərinin - çənəaltı, dilaltı və qulaqyanı vəzilərin ifraz etdiyi h
Hələ ХIХ əsrin ikinci yаrısındа Rusiyаdа şəkər çuğundurundаn аğ şəkər tоzunun аlınmаsının tехnоlоji sхеmi hаzırlаnmışdır. Bu sхеm bu gündə şəkər zаvоdlаrındа tətbiq оlunur. İlk şəkər zаvоdlаrı 1802-ci ildə Rusiyаnın Tulа qubеrniyаsındа Y.S,Еsipоvun və Аlmаniyаdа Blаnkеnnаqеldə Аşаrın tərəfindən işə bаşlаmışdır. Şəkər çuğundurundаn şəkərin аlınmаsı mеtоdlаrı Еsipоv və аşаr tərəfindən müхtəlif оlmuşdur. Еsipоv çuğundur şirəsini təmizləmək üçün əhəngdən istifаdə еtmiş, hаnsı ki, müаsir şəkər zаvоdlаrındа bu gündə tətbiq еdilir. Аşаr isə şirənin təmizlənm
Orqanizmi qan itirmədən qorumaq üçün laxtalanma prosesinin böyük əhəmiyyəti vardır. Bu prosesin əsasını plazmada olan fibrinogen zülalının fızikikimyəvi dəyişikliyə uğraması təşkil edir. Qanın plazmasında olan fibrinogen zülalı laxtalanaraq sapşəkilli fıbrinlərə çevrilir və yumaq şəklinə düşürlər. Fibrinogen qlobulinlərə aiddir. Fibrinə çevrildikdə, o özünün qlobulyar quruluşunu dəyişir deyə, albuminlərə xas olan həmin sap vəziyyətinə düşür. Yaradan qan axdıqda trombositlər ayrılır ki, parçalanaraq trombokinaza fermentini əmələ gətirirlər (ayırırlar). Qan plazması fıbrinogen və protrombindən ibarətdir. Onların hər ikisi
Şəkər çuğundurunun inkişаfı çох qədim bir tаriхə mаlikdir. Hələ ХVIII əsrin sоnlаrınа qədər Rusiyа və Qərbi Аvrоpаyа şəkər аncаq müstəmləkə ölkələrindən gətirilirdi. Bunun dа əksəriyyətini şəkər qаmışındаn аlınmış şəkər təşkil еdirdi. Şəkər çuğundurunun kökümеyvəsində sахаrоzаnın оlduğu müəyyən еdildikdən sоnrа, bu bitkinin sənаyе əhəmiyyəti аrtmаğа bаşlаyır. Şəkər çuğundurunun tərkibind
Ağır radioaktiv elementlərin nüvəsinin kütləsi onun tərkibindəki nuklonların kütləsindən artıqdır. Ağır elementlərin radioaktivliyinin səbəbi məhz elə budur, çünki Eynyşteynin formulundan məlumdur ki, kütlə və enerji ekvivalentdir. Radioaktiv nüvələrin izafi enerjisi ağır nüvələrin parçalanmasına səbəb olur. Yüngül elementlər üçün nuklonların cəmi kütləsi onların nüvəsinin kütləsindən artıq olur. Ona görə də yüngül elementlərin sintezi – istiliknüvə sintezi nüvədən enerji ayrılmasına səbəb olur. Baş verən pa
Sitologiya (yunanca sitos-hüceyrə, loqos-elm) hüceyrə haqqında elm olub, hüceyrələrin quruluşunu, onların funksiyalarını, özünütörətmə, regenerasiyasını, mühitə uyğunlaşmasını və s. xassələrini öyrənir. Sitologiya həmçinin ixtisaslaşmış hüceyrələrin xüsusiyyətlərini, onların xüsusi vəzifələrinin formalaşmasını və spesifik quruluş vahidlərinin inkişafını öyrənir. Son 50 il ərzində sitologiya təsviri morfoloji
Xammalın tərkibində faydalı komponentlərlə yanaşı faydasız, lazımsız komponentlər də olur. Belə komponentlər boş süxur adlanır. Xammalı zənginləşdirməkdə məqsəd, faydalı süxuru, yəni külçəni boş süxurdan azad etmək və onu emal üçün əlverişli olan bir və ya bir neçə məhsula ayırmaqdır. Xammalı zənginləşdirdikdə onda olan faydalı komponentin faizlə miqdarı artdığından aparatların istehsalı və məhsulun keyfiyyəti yüksəlir, prosesin enerji sərfi azalır. Xammalın zənginləşdirilməsi sənaye üçün xammal ehtiyatını artırır. Belə ki, faydalı komponen
Azərbaycanda kimya sənayesinin yaranma tarixi ötən əsrin 50-60-cı illərinə təsadüf edir. 1938-ci ildə Sumqayıt şəhərində Sintetik-kauçuk və digər kimya zavodlarının tikintisinə başlanılmışdır. İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması ilə Sumqayıtda aparılan tikinti işlərinə ara verilmiş, 1945-ci ildən etibarən isə Sumqayıt ərazisində ardıcıl olaraq ağır sənaye müəssisələri - Kimya, Boru-Prokat, Sintetik-kauçuk, Alüminium, Superfosfat zavodları istifadə
Miçiqan Universitetinin mühəndisləri görünməyən şüanı (ultrabənövşəyi və infraqırmızı) udaraq onu elektrik enerjisinə çevirən yeni nəsil şəffaf günəş batareyaları yaradıblar. Nəzəri baxımdan texnologiya istənilən şəffaf səthli obyekti, o cümlədən yaşayış evlərinin pəncərələrini və smartfon ekranlarını günəş fotoelektrik elementinə çevirməyə imkan verir. Alimlərin sözlərinə görə, fotonların "tutulması" texnologiyası ABŞ-da elektrik enerjisinə tələbatı 100 faiz ödəyə və dövlətin mədən yanacağından asılılığını xey
Epoksid oliqomeri ilk dəfə olaraq laboratoriya şəraitində 1930-cu ildə İsveçrə alimi Paul Kastan tərəfindən alınmışdır.Sənaye miqyasında xammalın çətin alınması səbəbindən 1948-ci ildə istehsal olunmuşdur.ABŞ-da epoksid oliqomerinin istehsalı Paul Kastandan sonra Qrinil tərəfindən 1943-cü ildə həyata keçirilmişdir.Qrinil eyni zamanda müəyyən etmişdir ki, epoksid birləşmələri aromatik aminlərlə, fenol-formaldehidin reaksiya məhsulları ilə yaxşı qarışmaq qabiliyyətinə malikdir.Qrinil göstərmişdir ki, epixlorhidrinlə qliserinin, rezorsinin və ya bisfenolun qarşı
Bir cismin arxasındakı cismi, qarşısındakı cisim yerində qalmaqla, görə bilərikmi? Einşteynin nisbilik nəzriyyəsinə görə əlbəttə ki, bu mümkündür.  Einşteyn fəza-zaman toxumasının büküldüyü, bu bükülmənin də qravitasiyaya (kütləçəkiminə) səbəb olduğunu deyirdi. 4 tərəfdən çəkilən bir
Titanik yola çıxandan bir neçə dəqiqə sonra kömür anbarında yanğın baş verib.Ancaq yanğının qarşısı alınıb.Gəmi batmağa başlayan zaman ilk ordan uzaqlaşan xilasedici qayıqda cəmi 28 nəfər var idi.Ancaq qayıq 64 nəfər üçün nəzərdə tutulmuşdu Morqan Robertson-un  14 il sonra baş verəcək qəza haqqında yazdığı kitab uğur qazanmır.O,1915-ci ildə yəni "Titanik"-in batmasından 3 il sonra ayaq üstündə infakt keçirərək dünyasını dəyişir. Amma o vaxta qədər onunla heçkim maraqlanmıyıb.1912-ci baş verəcək qəzanı  14 il öncə necə yazmasını heçkim soruşmayıb.Buna yalnız 1980-ci ildə fikir verdilər.Ancaq tarixdə adı

Android Proqramı Yüklə

Android proqramı yükləyərək elmi-texnoloji yeniliklərdən məlumat ala, kitabxanadan istifadə edə, video dərsliklərdən yararlana bilərsiniz.

Yüklə

Ən Çox Oxunanlar

1

Kufus Politalamiya

Müəllif: Əlibaba Əliyev
2

Qanın laxtalanması

Müəllif: Xəyal Hüseynov
4

Konyak istehsalının tarixi

Müəllif: Əlibaba Əliyev
5

Bal arıları haqqında 8 məlumat

Müəllif: Əlibaba Əliyev

E-mail Üzvlüyü

E-mail vasitəsilə məlumatlanmaq istəyirsinizsə abunə olmağı unutmayın.

Tövsiyə