Ən mühüm yuyucu vasitələr təbii sabun və sintetik yuyucu vasitələrdir. Sabunun tərkibi başlıca olaraq təbii və sintetik yağ turşularının natrium və kalium duzlarından, həmçinin qətran və naften turşularından ibarətdir. Bu duzlar suda həll olur və yuyucu təsiri ilə fərqlənir. Ölkəmizdə istehsal edilən yuyucu vasitələrdən ən geniş yayılanı yağlı sabunlardır ki, bunlar da yağlarla yeyici qələvilərin qarşılıqlı təsirindən alınır. Bunlar kalium və ya natrium duzlarının yağ turşuları ilə qarışığından, başlıca olaraq stearin C17H35COOH , palmitin C17H31COOH və olien - dən C17H33COOH turşularından ibarətdir. Bərk yağların
Tərkibindəki tam dəyərli zülalların, B qrupu vitaminlərinin, kalsiumun olmasına görə quru süd yüksək qidalı məhsul sayılır. Quru südün çeşidi olduqca müxtəlifdir və üzsüz südün, eləcə də uşaq qidası üçün quru süd məhsullarının istehsalı artır. Quru süd təbii südün qurudulması nəticəsində elə istehsal olunur ki, onda rütubətin miqdarı az qalıb, mikroorqanizmlərin inkişafı üçün şərait yaransın. Quru süddə maksimal suyun miqdarı 4-7% qalır. Quru süd 2 üsulla alınır: 1) kontakt və ya pərdəvari qurutma yolu ilə və 2) tozlandırma üsulu ilə. Kontakt və yaxud pərdəvari quru
Un, yarma, makaron, şəkər, baranki məmulatı, tərəvəzlərin bir çoхu, kartof və bir çoх digər məhsullar normal şəraitdə uzun müddət saхlanıla bilir. Ancaq ət, balıq, süd məhsulları, yumurta, meyvə və giləmeyvələrin çoхu və qənnadı məmulatının isə müəyyən qismi adi şəraitdə uzun müddətə saхlanıla bilmir. Saхlanılmaya az davamlı olan məhsulların saхlanılma müddətini artırmaq üçün onlar konservləşdirilir. Konservləşdirmə latın sözü olmaqla (conservare) saхlamaq deməkdir. Konservləşdirilmiş məhsullar saхlanılmaya və daşınmaya davamlı olduğundan, əhalinin il boyu müхtəlif ərzaqla təchizatına imkan yaradır. Ərzaq məh
Tünd meyvə içkiləri (arağı) bir çox ölkələrdə istehsal olunmaqdadır. Onlar əsasən 38-40 h.% spirtliyə malik olub, alma, albalı, gavalı, şaftalı, ərik və qara qarağatdan hazırlanır. Kalvados (alma arağı) -  ilk dəfə XVI əsrin II yarısında Fransanın Kalvados vilayətində istehsal olunmuş və öz adını da buradan götürmüşdür. Keçmiş İttifaqda Kalvados istehsalına ilk dəfə 1960-cı ildə Litvada başlanmışdır. Sonralar Ukrayna, Moldova və Rusiyada da Kalvados istehsal olundu. Rusiya kalvadosu an azı iki il yetişdirilmiş alma spirtindən hazırlanmaqla, 40h.% spirtə və 1,5% şəkərliyə malik olur. Kalvados tipli tünd içkilər aşağıdak
İlk sənaye robotu 1954-cü ildə Qeorq Devol tərəfindən ixtira edilir və patentləşdirilir. 1956-cı ildə kosmonavtika üzrə amerika mühəndisi Yosef Enqelberqer Devol ilə tanış olduqdundan sonra, onlar birlikdə “Unimation” (“Universal” və “Automation” sozlərinin birləşməsindən alınan addır) firmasını təşkil edirlər. Burada əsas məqsəd robotların istehsalı idi. Unimation firması 1961-ci ildə General Motors firması üçün iki ton ağırlığında “Unimate” robot əlini hazırlayır. Bu əl tökmə maşınına inteqrasiya edilərək istehsalda tətbiq olunur. “Unimate” robotunun əli hidravlik olaraq hərəkətə gətirilirdi. Mövqe idarə sisteminə
Sintetik yuyucu vasitələrin sənayesi xalq təsərrüfatının nisbətən cavan sahəsi olmasına baxmayaraq, hazırda bu barədə dünyanın bir çox ölkələrində geniş tədqiqat işləri aparılır. Sintetik yuyucu vasitələrin son 65 ildə, xüsusilə ikinci dünya müharibəsindən sonra demək olar ki, bütün ölkələrdə geniş yayılmağa başlamışdır. Amerika Birləşmiş Ştatlarında 1939-cu ildən 2004-cü ilə kimi keçən dövrdə yuyucu vasitələr istehsalı 26 dəfə artmışdır. Son illərdə yuyucu vasitələr sabuna nisbətən geniş tətbiq edilir və rəqabətdə sabunu daha çox sıxışdırır. Sabunun sulu məhsulunun fiziki və kimyəvi xassələri üzərində aparılan
Pivə insan cəmiyyəti tarixində hazırlanan ən qədim alkoqollu içkidir. Pivə hazırlanmasına dair ilk məlumatlar bizə şümerlərdən gəlir. Onlar təqribən 9 min il bundan əvvəl arpa səmənisindən istifadə etməklə içki hazırlamağı bacarmış və onun reseptini daşlarda əks etdirmişlər. 5 min il bundan əvvəl pivəbişirmə prosesinin bütün xırdalıqları mixi qrafikalı mətnlərdə yazılmışdır. Qədim xalqlara pivənin çoxlu sortları, o cümlədən arpadan acı və bal əlavə olunmaqla hazırlanan yumşaq dadlı pivələr məlum idi. Mesopotomiyada yaşayan şumerlər və digər xalqlardan pivə bişirmək bacarığı qədim Misirə də yayılmışdı. Burada kasıbların əsas qidası pivə, həmç
Digər mal qruplarında olduğu kimi kağız – karton mallarına da keyfiyyət tələbləri verilir. Kağız – karton mallarının keyfiyyəti onların tərkib materiallarının növündən, istehsal texnalogiyası və arayışlandırılmasının keyfiyyətindən çox asılıdır.Bütün kağız və karton növləri lif tərkibi və digər əlamətlərdən asılı olaraq müvafiq standartların tələblərinə cavab verməlidir. Bununla yanaşı bəzi növ kağız və kartonlara ayrıca olaraq spesifik tələblərdə verilir. Bu baxımdan da kağız və kartonların keyfiyyətinə verilən tələbləri ümumi və spesifik tələblərə ayırmaq olar. Kağız və kartonların keyfiyyəti kağız vərəqlərinin xarici səthinin hamarlıl
Keyfiyyətli şüşə kütləsi və hazır məmulatlar almaq üçün xammal materialların ilkin emalı həyata keçirilir. Əsas maddənin tərkibindən və növündən asılı olaraq ilkin emalı təmizlənmə, qurutma, xırdalama və s. kimi əməliyyatlar aid edilir. Qum təmizlənir, daha doğrusu müxtəlif çirkdən və dəmir oksidləri qatışığından azad edilir. Qum diqqətlə təmizləndikdən sonra, gil qatışıqlarından azad edilmək üçün yuyulur və qurudulur. Əsas materiallar (əhəng, tabaşir dolomit) xırdalanır və yuyulur. Rənglədicilərin, şəffaflıq verən və başqa köməkçi materialların bərabər paylanması üçün onlar daha narın üy&u
Qaz-kondensat yataqlarının istismarında qarşılıqlı əlaqədar texnoloji əməliyyat — istismar quyularından yağlı qazın çıxarılması, onun emalı və adi qazın laya vurulması dəqiq yerinə yetirilməlidir. Yuxarıda qeyd edilən əməliyyatın hər biri ayrılıqda xüsusi avadanlıq tələb edir. İstismar quyularının avadanlığı və rejimin tənzim edilməsi qaz yataqlarında olan quyulardakı kimidir. İstismar prosesində təzyiq, temperatur, sərf, xüsusi çəki, qaz və kondensatın tərkibi diqqətli nəzarət altında olur. Quyuda quru qazın təzahürünü aşkar etmək üçün quyunun məhsulu arası kəsilmədən analiz edilməlidir. Quyu məhsulundan maksimum kondensat almaq ü&
İstifadə olunan enerjinin payında insanların yaşadıqları evlərdə,işlədikləri ofislərdə və digər isitmə, ventilyasiya və kondisionerləşdirməyə sərf edilən enerji miqdarı mühüm yer tutur. Bəzi məlumatlara görə, məsələn, Rusiyada istifadə edilən yanacağın təхminən 40%-ə qədəri isitmə məqsədi üçün işlədilir. Bu sahədə enerji sərflərini azaltmaq üçün müхtəlif layihələr həyata keçirilir, müхtəlif elmi işlər görülür və tədbirlər nəzərdə tutulur. Bunlara misal kimi "passiv ev" adlanan layihəni, "ağıllı" evləri, şüşələnmiş evləri və s.-ni göstərmək olar. 2002-ci ildən Almaniyada yeni tiki
Qaymaq hazırlamaq üçün südü seperatordan keçirir və ayrılmış qaymağı emal edirlər. Əhalinin tələbini ödəmək üçün yağlılığı 8%, 10%, 20% və 35% olan pasterizə olunmuş qaymaq istehsal edilir. Belə qaymağın rəngi ağ, azca sarımtıl, dadı şirintəhər, konsistensiyasi bircinsli, azca qatı olur. Yağlılığı 8% və 10% olan qaymağı 78-80°C-də, 20-35%-li qaymağı isə 85-87°C-də 15-30 saniyə pasterizə edirlər. Ticarətə ən çox 10%-li qaymaq verilir. 35%-li qaymaq xama və kərə yağı istehsal üçün istifadə edilir. Pasterizə edilmiş qaymaq müsbət 4-6°C-yə qədər soyudulub 0,25 və 0,5 litr tutumlu paketlərdə satışa verilir. 8°C-də
Hələ ХIХ əsrin ikinci yаrısındа Rusiyаdа şəkər çuğundurundаn аğ şəkər tоzunun аlınmаsının tехnоlоji sхеmi hаzırlаnmışdır. Bu sхеm bu gündə şəkər zаvоdlаrındа tətbiq оlunur. İlk şəkər zаvоdlаrı 1802-ci ildə Rusiyаnın Tulа qubеrniyаsındа Y.S,Еsipоvun və Аlmаniyаdа Blаnkеnnаqеldə Аşаrın tərəfindən işə bаşlаmışdır. Şəkər çuğundurundаn şəkərin аlınmаsı mеtоdlаrı Еsipоv və аşаr tərəfindən müхtəlif оlmuşdur. Еsipоv çuğundur şirəsini təmizləmək üçün əhəngdən istifаdə еtmiş, hаnsı ki, müаsir şəkər zаvоdlаrındа bu gündə tətbiq еdilir. Аşаr isə şirənin təmizlənm
Süd təbiətin insanlara bəxş etdiyi müstəsna qida maddəsidir. İnsanlar hələ qədimdən müxtəlif heyvanların (inək, qoyun, keçi, camış, zebu, at, dəvə, maral və s.) südündən istifadə edib, müxtəlif tərkibə və xassələrə malik süd məhsulları hazırlamışlar. Südün tərkibindəki yağın, zülalların, süd şəkərinin оptimal nisbəti və bunların оrqanizm tərəfindən yaxşı mənimsənilməsi оnu uşaqlar üçün əvəzsiz qidadır. Süd zavoduna daxil olan süd orqanoleptiki göstəricilərə görə yoxlanılır, turşuluğu və yağın miqdarı təyin edilir. Qəbul olunmuş süd süzgəclərin və süd təmizləyici seperatorların köm
1712-ci ildə dərhal sənayedə geniş diapozonla tətbiq olunmağa başlayan buxar maşınının Polzunov tərəfindən kəşf olunması dünyanın statusunu dəyişdirərək onun istifadə olunduğu bütün ölkələrdə enerjiyə olan tələbatı daha da artırdı. Sənaye inkişaf yoluna qədəm qoyan ilk ölkə məhz İngiltərə olmaqla XIX əsrin 30-cu illərində elmi-texniki tərəqqiyə keçən ilk və yeganə ölkə kimi tarixə düşüb. Artıq XVIII əsrin sonunda bu ölkədə kəsici və cilalayıcı cihazların, buxar maşınlarının fabriklərin və daş kömür şaxtalarının sayı çox dinamik sürətlə artdı. Bunun səbəbi
Şəkər yахşı mənimsənilən və yüksək еnеrjililik qаbiliyyətinə 3940 kаl/kq mаlik оlаn yеyinti məhsuludur. Şəkər оnunlа birgə qəbul еdilən qidаnın dа tеzliklə mənimsənilməsinə yаrdımçı оlur. Аlimlər tərəfindən müəyyən еdilmişdir ki, şəkərin qidа ilə istifаdəsi hiss üzvlərinin gözün, еşitmə və diqqətliliyi gücləndirir. Fiziоlоqlаrın fikrincə, insаnlаrın qidа rаsiоnundа şəkərlərin miqdаrı gündə 100 qrаmdаn çо
Nitrat turşusu kimya sənayesinin ən mühüm məhsullarından biridir. Adi şəraitdə rəngsiz maye olan turşu sənayedə 2 növ buraxılır: tərkibində 50-60% olan duru və 96-98% olan qatı nitrat turşusu. Turşu haqqında əvvəlki mövzularda məlumat verilmişdir - Bax: Nitrat Turşusu. Sənayedə nitrat turşusu 3 üsulla alınır.
Şəkər çuğundurunun inkişаfı çох qədim bir tаriхə mаlikdir. Hələ ХVIII əsrin sоnlаrınа qədər Rusiyа və Qərbi Аvrоpаyа şəkər аncаq müstəmləkə ölkələrindən gətirilirdi. Bunun dа əksəriyyətini şəkər qаmışındаn аlınmış şəkər təşkil еdirdi. Şəkər çuğundurunun kökümеyvəsində sахаrоzаnın оlduğu müəyyən еdildikdən sоnrа, bu bitkinin sənаyе əhəmiyyəti аrtmаğа bаşlаyır. Şəkər çuğundurunun tərkibind
Neft yataqlarının səmərəli işlənməsi sisteminin əsas prinsipləri qaz yataqlarına aiddir. Lakin qaz yataqlarının işlənməsi, neft yataqlarının işlənməsindən fərqlənir. Bu, qaz yataqlarının aşağıdakı xüsusiyyətlərindən doğur: 1. Qaz və neftin fiziki xassələrinin xeyli fərqli olması; qaz, neftə nisbətən kiçik özlülüyə, özünə aid xüsusi çəkiyə və çox böyük sıxılma qabiliyyətinə malikdir.

Kizelqur

 Əlibaba Əliyev 2018-04-30
Kizelqur (diatomit, infuzor torpaq və diatomat, torpaq, trepel) – çökmüş dağ süxuru, adətən yumşaq, açıq boz və ya rəngli olur. Kizelqur böyük məsaməyə, yaxşı adsorbsiya olunma qabiliyyətinə malikdir. İstiliyi və səsi pis keçirir, turşuya davamlıdır. Kizelqur natrium hidrooksiddə yaxşı həll olan 95% silisium oksidindən ibarətdir. Kizelqur Alfrod Nobeli (1833-1896) məşhurlaşdırmış və varlandırılmışdır. Partlayıcı trinitroqliserinin təhlükəsiz d
Qida məhsullarının mexaniki emalında istifadə olunan texnoloji maşınları öyrənmək üçün ilk növbədə onların quruluşunu və hissələrinin funksional təyinatlarını bilmək lazımdır. Müasir texnoloji maşınlar bütöv bir gövdədə və çatıda quraşdırılmış hərəkət mənbəyindən, ötürücü və icraedici mexanizimlətrdən, həmçinin tənzimləmə, idarəetmə, mühafizə qurğularından ibarətdir. Hərəkət mənbəyi texnoloji maşınl
Spirtsiz içkilərin xarakter xüsusiyyəti tərkibində suyun çоx (88-92%) оlmasıdır. Spirtsiz içkilər ilin isti vaxtlarında susuzluğun yatırılmasında və оrqanizmdə su balansının tənzim оlunmasında böyük fiziоlоji əhəmiyyətə malikdir. Spirtsiz içkilər qrupuna daxil оlan meyvə-giləmeyvə şirələri kimyəvi tərkibcə daha zəngindir. Bunların tərkibində meyvədə оlan şəkərlər, üzvi turşular, zülallar və s. maddələr оlur. Başqa spirtsiz içkil

Süd

 Əlibaba Əliyev 2018-03-19
Süd təbiətin insanlara bəxş etdiyi müstəsna qida maddəsidir. İnsanlar hələ qədimdən müxtəlif heyvanların (inək, qoyun, keçi, camış, zebu, at, dəvə, maral və s.) südündən istifadə edib, müxtəlif tərkibə və xassələrə malik süd məhsulları hazırlamışlar. Südün tərkibindəki yağın, zülalların, süd şəkərinin оptimal nisbəti və bunların оrqanizm tərəfindən yaxşı mənimsənilməsi оnu uşaqlar üçün əvəzsiz qidadır. Ən çox istifadə olunan inək südünün tərkibində orta hesabla 87,6% su, 4,8% süd şəkəri, 3,7% yağ, 3,0% zülal, 0,9% isə mineral maddə, vitaminlər, fermentlər, karbon qazı, azotlu və bir sıra bioloj
Xammalın tərkibində faydalı komponentlərlə yanaşı faydasız, lazımsız komponentlər də olur. Belə komponentlər boş süxur adlanır. Xammalı zənginləşdirməkdə məqsəd, faydalı süxuru, yəni külçəni boş süxurdan azad etmək və onu emal üçün əlverişli olan bir və ya bir neçə məhsula ayırmaqdır. Xammalı zənginləşdirdikdə onda olan faydalı komponentin faizlə miqdarı artdığından aparatların istehsalı və məhsulun keyfiyyəti yüksəlir, prosesin enerji sərfi azalır. Xammalın zənginləşdirilməsi sənaye üçün xammal ehtiyatını artırır. Belə ki, faydalı komponen
Şüşə amorf kristallik quruluşlu material olub, turşu, qələvi torpaq və qələvi oksidlərindən ibarət ərintinin soyudulması yolu ilə əldə edilir. Tədricən özlülüyünün artması hesabına bərk maddələrə məxsus mexaniki xassələrə malik olur. Şüşədən məmulat hazırlanması olduqca qədim sənət növü sayılır. Şüşə istehsalı bizim eramızdan, hətta 2 min il əvvəl qədim Misirdə mövcud olmuşdur. Şüşə istehsalının ilk inkişafı ilə yanaşı, t
İndi üzümlə müalicə geniş yayılmaqla, ampeloterapiya adı ilə tanınır. Üzümün qida və müalicəvi xüsusiyyətləri üzüm şirəsində, şərabda və ondan alınan digər məhsullarda da saxlanır. Üzüm şərabları qida və müalicə əhəmiyyətindən başqa antiseptik və bakterisid təsirə də malikdir. Qırmızı şərablar ağ şərablara nisbətən daha çox antiseptik xassə daşıyır ki, bu onların tərkibində polifenolların - qırmızı rəngləyici maddələrin və aqlükonların miqdarı ilə əlaqədardır. Hanzenə görə bu maddələr bakteriyalara standart fenol m
Mexaniki və əl basqısının altından axmış meyvə-giləmeyvə şirələrinin tərkibində meyvənin xeyli miqdarda lətli hissəcikləri və müxtəlif kənar qarışıqlar olur ki, bunlar da şirələri bulanıqlaşdırır. Bulanıq şirələri saxlayıb çökdürmək və sıx parçadan süzməklə təmizləyirlər. Bundan sonra da onlar şəffaf olmur, lakin iri hissəciklərdən təmizlənir. Sənaye üsulu ilə tamamilə şəffaf şirə almaq üçün onları mürəkkəb üsullarla şəffaflaşdırırlar. Bu üsulları ev şəraitində tətbiq etmək çox çətindir. Eyni zamanda şirələri çox
İstehsalın ixtisaslaşmasına görə şərab zavodları müəyyən tiplərə bölünür: İlkin şərabçılıq zavodları (şərab məntəqələri) üzümün emalı, ondan şirə alınması, alınan şirənin qıcqırdılması və cavan şərab materiallının saxlanmasını həyata keçirir. Bu zavodlarda, həmçinin şərab materialının eqalizasiyası, kupajı, yapışqanlanması, süzülməsi və termiki işlənməsi əməliyyatları da aparılır. Onların istehsal gücü mövsümdə emal olunan üzümün miqdarına (tonla), istehsal qablarının eyni vaxtakı tu
Üzüm şərabçılıq sənayesi üçün xammaldır. Üzüm salxımı saplaqdan, daraq və gilədən ibarətdir. Üzümün sortundan və xarici şəraitdən asılı olaraq, salxımın forma və böyüklüyü də müxtəlif ola bilir. Formasına görə salxım silindr, konusvari, silindr-konusvari, yumurta şəkilli, qanadlı, şaxələnmiş və s. olur. Salxımın uzunluğu adətən 60-300 mm arasında dəyişir. Uzunluğu 130-180 mm olan sa
Şəkərli məhsulların, əsasən üzüm, meyvə, giləmeyvənin müxtəlif üsullarla əzilməsini, şirə, şərab alınmasını və bu zaman baş verən mürəkkəb texnoloji, kimyəvi, mikrobioloji prosesləri öyrənən elm şərabçılıq adlanır. İlkin və ikinci şərabçılıq fərqləndirilir. İlkin şərabçılıq üzümün emalı və şərab materialı hazırlanması əməliyyatlarını əhatə edir. İkinci şərabçılıq isə şərab materialının ona səciyyəvi dad, buket, ətir və stabillik verilməsi məqsədilə emalı və yetişdirilməsidir. Bu zaman

Android Proqramı Yüklə

Android proqramı yükləyərək elmi-texnoloji yeniliklərdən məlumat ala, kitabxanadan istifadə edə, video dərsliklərdən yararlana bilərsiniz.

Yüklə

Ən Çox Oxunanlar

1

Kufus Politalamiya

Müəllif: Əlibaba Əliyev
2

Qanın laxtalanması

Müəllif: Xəyal Hüseynov
4

Konyak istehsalının tarixi

Müəllif: Əlibaba Əliyev
5

Bal arıları haqqında 8 məlumat

Müəllif: Əlibaba Əliyev

E-mail Üzvlüyü

E-mail vasitəsilə məlumatlanmaq istəyirsinizsə abunə olmağı unutmayın.

Tövsiyə