Bəzi kərtənkələ növlərinin erkəkləri olmur və balalar mayalanmamış yumurtadan doğulur. Çoxalmanın bu növü partenogenez adlanır. İlk dəfə İsveç təbiətşünası Ş. Bonne (1720- 1793) tərəfindən elmə açıqlanmış bu hal həşərat (mənənə, arı), xərçəngkimilər, rotatorilər və ibtidailər arasında yayılmışdır. Bir sıra kərtənkələlər var ki, dişilərinin sayı erkəkləri üstələyir və bu halda partenogenez cinsi çoxalma ilə növbələnir. Yarımbarmaq gekkonlar (Hemidactylus garnotii) da partenogenetik çoxalma ilə xarakterizə olunur və müəyyən yaşama sahələrində, məsələn Hindistanda ya
Perm dövründə kotilozavrlardan ayrılan digər reptililərin kəlləsində bir və ya 2 gicgah çuxuru var idi. Əcdadlarından birinci ayrılan sinapsidlər (Synapsida) - 3 əsas sümükdən (almacıq, pulcuq və gözarxası) ibarət mürəkkəb qövs ilə əhatə olunan aşağı gicgah çüxuruna malik idilər. Sinapsidləri digər adla teromorflar da adlandırırlar. Onların dişləri alveollarda oturmaqla, artıq diferensiasiyaya uğramışlar. Məməlilərə başlanğıc verən teromorflar bir qrup kimi böyük maraq doğurur. Diapsid reptililər sonralar 2 yarımsinfə ayrılır: lepidozavrlar və arxozavrlar. Paleontoloqlar bu yarımsiniflərdən hansının daha tez meydana gəldiyini söyləməyə im
Başlanğıcını birbaşa kotilozavrlardan götürən və müasir dövrədək yaşayan tısbağalar - Chelonia perm dövründə onlardan ayrılır. Primitiv tısbağalarda qabırğalar birləşərək bütöv çanaq əmələ gətirmir. Bu ilkin formaların primitivliyi öz əksini kəllənin strukturunda tapırdı: göz və qoxu çuxurlarından savayı kəllədə heç bir çuxur yox idi.  Tısbağaların bədəni zirehlə örtülüdür. Kəllə bütöv zirehə malikdirlər. Ön və arxa tərəflərdə zireh çanaqdakı dəliklər ətrafların kənara çıxmasını mümkün edir. Əksər tısbağaların zirehi xaricdən buynuz qalxanlarla simmetrik örtü
Hər bir hüceyrənin daimi orqanoidlərindən biri də mitoxondrilərdir. Onlar 1890-ci ildə alman alimi R.Altman tərəfindən kəşf edildi. Maraqlıdır ki, Altman mitoxondriləri hüceyrəyə parazitlik etmək məqsədi ilə daxil olan və sonradan sinbiotik olan bakteriya hesab edirdi(mitoxondrilərin yaranmasının simbiotik nəzəriyyəsi ilə hal-hazırda da bir çox tədqiqatçılar razılaşırlar). Mitoxondrilərin forma və ölçüləri çox müxtəlif olur. Onlar işıq mikroskopunda yumru, oval, çubuq şəkilli, sap şəkilli və ya şaxələnmiş formada görünürlər. Mitoxondrilər nəinki müxtəlif hüceyrələr də müxtəlif olur, hətta hüceyrənin funksional fəallığından asılı
Alüminium – müasir dövrümüzdə ən çox istifadə edilən metallardan biridir. Alüminium elemetlərin dövri sisteminin 3-cü qrupundandır. Atom nüvəsi 13, atom kütləsi 26,9815, sıxlığı 2,7 q/sm3 -dir. O, gümüşü rəngli yüngül və yumşaq metaldır. Əsasən, korroziyaya qarşı müqaviməti ilə tanınır. Bu müqavimətin əsasını isə alüminiumun havanın təsirindən səthində oksid təbəqəsi yaranması səbəbindən passivasiya xüsusiyyəti təşkil edir. Digər tərəfdən, alüminium istiliyi və elektriki yaxşı keçirir. Cu, Si, Mg, Mn, Zn və Ni-lə əmələ gətirdiyi ərintilər (maqnal, düralüminium, elektron, silümin və s
Peroksisomlar-xaricdən tək qatlı membranla əhatə olunmuş, diametri 0,3-1,5 mkm olan vakuollaşmış törəmələrdir. Peroksisomlar lizosomları xatırladan orqanoidlərdir, lakin 15-ə qədər endogen peroksidlərin parçalanması üçün lazım olan fermentləri peroksidaza, katalaza və s. daşıyır. Elektron mikroskopunda sferik və ellipsvari möhkəm əsası olan qovuqcuqlar şəklində görünür. Saya endoplazmatik şəbəkədən qovuqcuq şəklində ayrılaraq yaranır. Sonradan bu qovuqcuqlara ayrıca sitozolda və yaxud endroplazmatik şəbəkədə sintez olunan fermentlər miqrasiya edir. Mərkəzində özək və ya nukleoid yerləşir. Özək yerləşən hissədə xüsusən qaraciyər hüceyrələrinin perioksis
Lizosomlar ilk dəfə De Dyuv tərəfindən 1955-ci ildə elektron mikroskopu vasitəsilə kəşf edilmişdir. Ölçüsü 0,2-0,4 mkm olan torba şəkilli struktur olub, 7 nm qalınlığında bir qat membrana malikdirlər. Lizosomlar öz başlanğıcını diktiosomlardan alır. Onların içərisində 60-a qədər fəal fermentlər: turş fosfotaza, nukleoaza, turş ribonukleaza, proteazalar, qlikozidazalar (B-qlükuronidaza, B-qalaktoidaza), esteraza və s. vardır. Ümumiyyətlə bu fermentlər hidrolitik fermentlər olub, zülalların, yağların, karbohidratların, nuklein turşularının və daha mürəkkəb maddələrin parçalanmasında iştirak edir. Lizosom membranı fermentlərin hüceyrəyə qarışmasının qarşısını a
Holci kompleksi ilk dəfə 1898-ci ildə İtalyan alimi Kamilla Holci tərəfindən heyvanların sinir hüceyrələrində aşkar edilmişdir. Uzun müddət bu orqanoidin ancaq heyvanlara aid olması fikirləri hökm sürürdü. Lakin elektron mikroskopu kəşf olunandan sonra məlum oldu ki, Holci kompleksi bitki hüceyrələrində də vardır. İşıq mikroskopunda Holci kompleksi mürəkkəb tor şəklində hüceyrənin sitoplazmasında, nüvə ətrafında, nüvənin altında bəzən nüvənin üstündə müşahidə edilir. Bitkilərin və ibtidailərin hüceyrələrində Holci kompleksi oraqvari və ya çubuqvari formalı ayrı-ayrı cisimciklərdən ibarətdir. Formasının müxtəlifliyinə baxmayar
Dahi rus fizioloqları İ.P.Pavlov və İ.M.Seçenovun təliminə görə insan və heyvan orqanizmi vahid bioloji sistem olmaqla xarici mühit amilləri ilə qırılmaz dialektik vəhdət və əlaqənin hesabına həyat fəaliyyətini dayanıqlı surətdə davam etdirir. Bu əlaqə sinir və humoral yolla (hormonlar, neyrosekretlər, metabolizm məhsulları, vitaminlər, mediatorlar, makro və mikroelementlər) həmin sistemlər tərəfindən təmin olunur. Xarici mühit amillərindən əsasən atmosfer havası və qidalar (yemlər), eləcə də su mənbələri, torpaq ehtiyatları, ərazinin ekoloji durumu orqanizmə təsir edir. Həmin amillərin təsirindən orqanizmidə gedən fizioloji və biokimyəvi proseslərin (metabolizm, hərəki, sekretor, hormonal, ferment
Qripə yoluxmamaq üçün hər il istifadə olunan peyvəndlər bütün həyatımız boyunca bizi qoruyacaq qədər güclü hazırlana bilərmi?  Xəstəliklərdən qorunmağın bir əsas yolu var. Hər il vurduğumuz bir neçə peyvəndlə bədənimizi qripə qarşı daha dözümlü edə bilərik. Qrip epidemiyası həqiqətən də sürətli formada dəyişir. Təkamülün təsdiqi kimi hər il keçirdiyi kiçik mutasiyalar səbəbilə elm adamlarını yuxuda belə rahat qoymayan qrip növləri hər il yeni peyvəndlərin yaranmasına səbəb olur. Bunun necə baş verdiyini aşağıdakılarla izah edək.  Məsələn, həm quş, həm də donuz qripi eyni anda bir insa

Android Proqramı Yüklə

Android proqramı yükləyərək elmi-texnoloji yeniliklərdən məlumat ala, kitabxanadan istifadə edə, video dərsliklərdən yararlana bilərsiniz.

Yüklə

Ən Çox Oxunanlar

1

Kufus Politalamiya

Müəllif: Əlibaba Əliyev
3

Qanın laxtalanması

Müəllif: Xəyal Hüseynov
4

Konyak istehsalının tarixi

Müəllif: Əlibaba Əliyev
5

Bal arıları haqqında 8 məlumat

Müəllif: Əlibaba Əliyev

E-mail Üzvlüyü

E-mail vasitəsilə məlumatlanmaq istəyirsinizsə abunə olmağı unutmayın.

Tövsiyə