Acqalma

 Əlibaba Əliyev 2018-09-09
Yaşlı sağlam (normal) insan orqanizmi əhatə olunduğu xarici mühit şəraiti ilə tarazlıqda olur. Bu orqanizmin həyat fəaliyyəti üçün zəruri şərtdir. Yaşlı orqanizmdə maddələr mübadiləsinin normal balansı, qəbul edilən qida ilə sərf edilən enerji arasındakı nisbətlə müəyyən olunur.  Qidalanma eyni zamanda orqanizmin daxili maye mühitində (qan, limfa, beyin-onurğa beyin mayesi, toxuma və ya hüceyrələrarası maye, hüceyrədaxili möhtəviyyat və s.) &uu
İnsan orqanizminin həyat fəaliyyətində su-duz mübadiləsi çox mühüm rol oynayır və müxtəlif vəzifələri yerinə yetirir. İnsan bədəninin bütün hüceyrə və toxumalarında, qanında, limfasında və digər daxili mayelərdə su ən zəruri qeyri-üzvi maddə kimi geniş yayılmışdır. Yaşlı adamın bədən kütləsinin 60-65%-ni su təşkil edir. Bəzi toxumalarda onun kütləsi 80- 85% təşkil edir. Su hüceyrə və toxumalarda bioloji reaksiyaların və fizioloji proseslərin getməsi üçün optimal mühit yaradır, üzvi və qeyri-üzvi maddələr üçün yaxşı
İnsanın qan dövranı sistemi böyük və kiçik qan dövranı adlanan 2 şöbədən ibarətdir. Qan, orqanizmin maye mühiti olub, böyük və kiçik qan dövranına aid damarlarda aşağıdakı funksiyaları yerinə yetirir: -nəqliyyat rolu (O2 və tullantıları); -daimi (sabit) mühit saxlama rolu; -müdafıə rolu (antitellər və antitoksinlər yaradır); -tənzimedici rolu (hormonların köçürülməsinin köməyi ilə bütün prosesləri tənzim edir).
İnsan orqanizmində həyat fəaliyyəti prosesləri əsasən üç səviyyəli tənzimləmə mexanizmləri vasitəsilə idarə olunur. Ən aşağı səviyyəli tənzimləmə genetik, fermentativ və metabolik tənzimlənmədir ki, bu da hüceyrələrdə baş verir. Hüceyrə daxili tənzimləmədə zülallann sintezinin, funksional fəallığının və parçalanmasının tənzimi başlıca rəl oynayır. Zülalların sintezi irsi informasiya daşıyıcıları olan dezoksiribonuklein turşuları (DNT), ribonuklein turşuları (RNT) kimi yüksək molekullu birləşmələrin və bu prosesdə iştirak edən xüsusi fermentlərin (biokatalizator
Dünyada qədimdən başlayaraq tariхin ayrı-ayrı inkişaf dövrlərində, tələbat və şəraitdən asılı оlaraq, fiziоlоji fikirlər öz həqiqi inkişaf yоlunu tapa bilmişdir. Azərbaycanda da fiziоlоji fikirlərin mеydana gəlməsi və inkişafı müəyyən mərhələ kеçmişdir. Bir sıra ölkələrdə оlduğu kimi Azərbaycanda da fiziоlоgiya еlmi ancaq ХХ əsrin birinci yarısından inkişafa başlamışdır. Bakıda univеrsitеt təsis оlmamışdan qabaq, azərbaycanlılardan fiziоlо
ХХ əsrin əvvəllərində bitkiçilikdə və hеyvandarlıqda tədqiqatlar nəticəsində əlamətlərin validеynlərdən nəslə kеçməsi haqqında çохlu məlumatlar tоplanmışdır. ХVIII əsrin ikinci yarısında alman alimi İ.Kеlyеrtеr 54 növ bitkilərin hibridlərini tədqiq еdərək əlamətlərin nəslə kеçməsinin bəzi qanunauyğunluqlarını müəyyən еtmişdir. О, ilk dəfə оlaraq bitkilərdə müхtəlif cinslilik aşkar еtmişdir. Bundan əlavə Fransada О.Sajrе və Ş.Nоdеn, İngiltərədə T.Nayt, Almaniyada A.Qartnеr bitkiçilikdə növlərarası və növdaхili çarpazlaşmalar
Əhali tərəfindən geniş istehlak olunanlar içərisində kağız-karton malları özünə məxsus yerlərdən birini tutur. Kağız – karton mallarına ildən-ilə artan tələbat bu sahənin daha da inkişaf etdirilməsini tələb edir. Tədqiqatlar göstərmişdir ki, kağız ilk dəfə bizim eranın II əsrində Çində - Çay Jun tərəfindən alınmışdır. İlk əvvəl kağız üçün xammal bazası kimi ipəkdən, tut ağacının qabığından və s. bitki liflərin
İnsan fiziologiyası fiziologiya elminin ən böyük sahələrindən biri olub, müasir təbiətşünaslıq elmləri arasında mühüm yer tutur. Onun qədim inkişaf tarixi vardır və təbabətin nəzəri əsaslarından biri sayılır. İnsan fiziologiyasının bir sıra müddəaları, heyvan orqanizmlərinin həyat fəaliyyəti prosesləri təcrübə (eksperiment) yolu ilə öyrənilərkən əldə edilən nailiyyətlərə əsaslanır və heyvan fiziologiyasının əsas müddəalarına müəyyən dərəcədə uyğun gəlir.
Bəzi hüceyrələrdə həyat tsiklinin müəyyən mərhələlərində xüsusi tipli nəhəng xromosomların ölçüsü çox böyük olur. Onu hələ ilk dəfə 1881-ci ildə İtalyan sitoloqu Balbiani xironomusun (Chironomus) tüpürcək vəzilərində müşahidə etmişdir. 1933-cü ildə Y.Qeyts və Q.Bauer drozofil milçəyinin tüpürcək vəziləri hüceyrələrinin nüvələrində də nəhəng xromosomlar kəşf etdilər. Bu kəşf genetika və sitologiya elminin inkişafına çox böyük təsir göstərdi. Nəhəng xromosomlar kəşf edildikdən sonra bir tərəfdən xromos
İnsan xromosomlarının öyrənilməsinin tarixi 1898-ci ildən Flemmingin tədqiqatları ilə başlamışdır. Lakin uzun müddət insan hüceyrələrində xromosomların sayına görə bir-birinə zidd fikirlər olmuşdur. Həmin tədqiqatlarda insanda 22-48 xromosom olması haqqında məlumatlar verilir. Ancaq 1956-cı ildə insan xromosomlarının öyrənilməsindəki üsulların təkmilləşməsi nəticəsində İsveç alimləri Tiyo və Livan insan rüşeyminin ağciyər fibroblastının toxuma kulturasında apardığı tədqiqatlar nəticəsində məlum oldu ki, insanın somatik hüceyrələrində 46 xromosom vardır. İnsanda da xrom

Android Proqramı Yüklə

Android proqramı yükləyərək elmi-texnoloji yeniliklərdən məlumat ala, kitabxanadan istifadə edə, video dərsliklərdən yararlana bilərsiniz.

Yüklə

Ən Çox Oxunanlar

1

Qanın laxtalanması

Müəllif: Xəyal Hüseynov
3

Kufus Politalamiya

Müəllif: Əlibaba Əliyev
4

Konyak istehsalının tarixi

Müəllif: Əlibaba Əliyev
5

Bal arıları haqqında 8 məlumat

Müəllif: Əlibaba Əliyev

E-mail Üzvlüyü

E-mail vasitəsilə məlumatlanmaq istəyirsinizsə abunə olmağı unutmayın.

Kitab Məsləhəti